آرشیو دسته بندی: انواع بازی های فکری

انواع بازی فکری؛ ویژگی ها، تفاوت ها و مزایا

انجام بازی رومیزی یک اشتیاق عظیم ذهنی است چرا که این بازی ها یک تجربه ی باور نکردنی را برای شما و سایر بازیکنان ایجاد می کنند. ضمن آنکه بازی فکری توانایی های ذهنی بازیکنان را به چالش می کشاند، انتخاب بازی فکری نیز یک چالش جدید برای گیمرها به وجود می آورد. بازی های بردگیم انواع و سبک های مختلفی دارند، شناختن انواع بازی های فکری و داشتن اطلاعات همه جانبه درباره ی آنها به شما کمک می کند تا یک راهنمای خرید بازی فکری در دسترس داشته باشید.
در سراسر جهان بردگیم به عنوان یک سرگرمی رایج بین نوجوانان و بزرگسالان و حتی کودکان و سالمندان می باشد، که برای هر رده ی سنی مزایا و ویژگی های خاص خود را دارد. هر ساله شرکت های طراحی بازی های رومیزی با توجه به علایق و سبک های پرطرفدار و ترند گیمرها بازی های فکری متنوعی را منتشر می کنند.
انواع بازی رومیزی که گیمر ها انجام می دهند به متغییر های بسیاری بستگی دارد.سبک و عناصر بازی، مکانیزم بازی، تعداد بازیکنان و مدت زمان بازی از جمله مواردی هستند که باعث متمایز شدن انواع بازی های فکری می شوند. دسته بندی های مختلفی برای بازی های رومیزی در نظر گرفته می شود اما از جمله برجسته ترین آنها می توان به بازی های انتزاعی، استراتژیک، دورهمی، بازی کاغذ و قلم و ….. اشاره کرد. در ادامه با تیم آموزشی رایاد همراه باشید، در این مطلب قصد داریم به بررسی انواع بازی فکری؛ ویژگی ها، تفاوت ها و مزایای آنها بپردازیم.

استراتژیک (Strategic )

بازی های فکری استراتژیک از جمله محبوب ترین و پرطرفدار ترین بازی های رومیزی می باشند. بردگیم استراتژیک داری یک محتوا و خط داستانی است، در این بازی تمام تصمیم گیری ها و حرکات بازیکنان حول محور اصلی داستان می باشد. بازی رومیزی استراتژیک یک بازی مبتنی بر مهارت و تفکر بوده و عنصر شانس در این نوع بردگیم کمتر به چشم می خورد. این دسته از بازی ها تفکر استراتژیکی و تاکتیکی بازیکنان را به چالش می کشانند و در نهایت نتیجه ی بازی بر اساس میزان توانایی های بازیکنان و برنامه ریزی و تصمیم گیری آنها رقم می خورد.

بازی فکری استراتژیک به طور معمول بین 45 تا 60 دقیقه زمان میبرد و برای 2 الی 6 نفر طراحی می شود. بردگیم استراتژیک باعث پرورش و تقویت مهارت های شناختی همانند تفکر استراتژیک، تصمیم گیری، حل مسئله و برنامه ریزی بازیکنان می شود.
بازی های رومیزی استراتژیک خود دارای ژانرهای متفاوتی هستند و مجموعه ای از مکانیزم های بازی را در بر دارند. از جمله تم های رایج بازی های استراتژیک می توان موارد زیر را نام برد.

  • بازی های جنگی (War Games / Combat)
  • بازی های یورو یا اروپایی ( Euro Game)
  • بازی های قرون وسطی (Medieval )
  • بازی های شهر سازی (City Building )
  • بازی های ساختن قلمرو و کشورگشایی (Territory Building/ Area Control )

بازی های استراتژیک با سبک های نام برده شده دارای یک فضای رقابتی شدید و برد- باخت می باشند. بازی های قرون وسطایی و یورو از جمله بازی هایی هستند که وقایع آن دوارن را در قالب بازی رومیزی به تصویر می کشند. در این ژانرهای محتلف، باید با حفظ نیروها و منابعی که در دست دارید و با افزایش دارایی های خود کشورگشایی کنید و از قلمرو خود در برابر دشمنان محافظت کنید و یا به دور از جنگ مسیر شهرسازی و تجارت را در پیش بگیرید.

بازی های استراتژیک با توجه به سبکی که دارند، دارای المان های متفاوتی همچون تاس، مهره، کارت، ژتون، توکن و … می باشند. لذا با حضور این المان ها در بازی، بازیکنان با مکانیزم های مختلفی سرو کار خواهند داشت.

از جمله مرسوم ترین مکانیزم های بازی رومیزی استراتژیک می توان موارد زیر را نام برد؛

  • انتخاب کارت (Card Drafting )
  • جمع آوری مجموعه از کارت ها و ژتونها (Set Collection)
  • تاس ریختن ( Dice Rolling )
  • حرکت منطقه ای / جا به جایی نیروها ( Area Movement)
  • تفکر استراتژیک (Strategic Thinking )
  • برنامه ریزی استراتژیک ( Strategic Planning)
  • جایگذاری کارگر (Worker Placement)
  • مبادله و تجارت (Trading )
  • ریسک پذیری ( Push- Your_ Luck)

از جمله پرطرفدار ترین و محبوب ترین انواع بازی های فکری استراتژیک می توان بازی های زیر را نام برد:

  • سیطره کتان (Catan)
  • بازی رومیزی ریسک (Risk)
  • بازی فکری دژ( Citadels)
  • نجات جهان ( Pandemic)
  • بازی سنچری جاده ابریشم (Century Spice Road)
  • بازی لوکوموتیو ( Ticket to Ride)
  • بازی فکری رکب (Condottiere)

انتزاعی (Abstract)

بازی رومیزی انتزاعی یکی از سرگرمی های جذاب دونفره می باشد، البته بعضی از بازی های انتزاعی برای 2الی 4 نفر طراحی شده اند. بازی انتزاعی یک مفهوم ذهنی می باشد که هیچ خط و تم داستانی ندارد و با هیچ یک از رویدادها و عناصر بیرونی در ارتباط نیست به بیانی دیگر شاکله ی بازی های فکری انتزاعی بر اساس مفاهیم ذهنی می باشد.

بازی رومیزی انتزاعی یک بازی مهارتی است و عنصر شانس هیچ نقشی در فرایند بازی ندارد. مدت زمان بازی به سطح توانایی، ابتکار و نبوغ بازیکنان بستگی دارد ولی به طور معمول بازی بین 30 الی 45 دقیقه زمان میبرد. بازی های انتزاعی بر خلاف بازی های رومیزی دورهمی و استراتژیک، تنها دارای یک صفحه بازی و تعدادی مهره هستند. بنابراین مکانیزم های این سری از بازی ها از یکنواختی بیشتری برخودار هستند با این حال بازی های انتزاعی به شدت جذاب و چالش برانگیز بوده و دارای یک فضای فوق العاده رقابتی می باشد.

بازی های انتزاعی به عنوان یک تمرین ذهنی فوق العاده به شدت برای تمامی سنین توصیه می شوند، ضمن آنکه باعث تقویت لوب های مختلف مغز به ویژه لوب پیشانی می شوند که خاستگاه اندیشیدن و تفکر استراتژیک و برنامه ریزی است. تفکر و برنامه ریزی استراتژیک، دقت و تمرکز بالا از جمله توانایی های لازم برای پیروزی در بازی های انتزاعی به شمار می روند. بازی های انتزاعی تمرینی برای چگونه اندیشیدن می باشند و برای تقویت حافظه و جلوگیری از مبتلا شدن به آلزایمر بسیار موثر هستند.

از جمله مکانیزم های کاربردی در بازی رومیزی استراتژیک می توان موارد زیر را نام برد:

  • حرکت شبکه ای (Grid Movement)
  • حرکت نقطه به نقطه (Point to Point Movement)
  • شناسایی الگو (Pattern Recognition)
  • ساخت الگو (Pattern Building )
  • چینه کشی (Enclosure)

از جمله بهترین و محبوب ترین انواع بازی فکری انتزاعی می توان موارد زیر را نام برد:

  • بازی رومیزی شطرنج (Chess)
  • بازی نبرد کوهستان و جنگ شاهان از سری بازی های پروژه (GIPF)
  • بازی انتزاعی آزول ( Azul)
  • بازی فکری انتراعی کندو یا هایو ( Hive)
  • بازی فکری رینگ (Zerts)
  • بردگیم گبه بازی (Patch Work)
  • بازی لینک ( LYNGK)
  • کوریدور(Quoridor)
  • اتللو ( Othello)
  • پنتاگو(Pentago)

دورهمی – میهمانی (Party Game)

بازی های رومیزی دورهمی همانطور که از نامشان پیداست، یک سرگرمی مهیج برای مهمانی ها و دورهمی های خانوادگی و دوستانه می باشند. بازی دورهمی در گروه های بزرگ و با تعداد بازیکنان بیشتر نسبت به سایر بازی های رومیزی انجام می شود.

این سری از بازی ها دارای قوانین نه چندان پیچیده و در عین حال بسیار جذاب می باشد، بنابراین یادگیری روش بازی و قوانین آن بسیار ساده است، حتی بازیکنانی که تجربه ی بازی با بردگیم های دورهمی را ندارند به سرعت با آن ارتباط می گیرند. مدت زمان بازی بسته به تعداد بازیکنان و توانایی آنها و تم بازی متغییر است و نمی توان یک مدت زمان مشخص را برای بازی های دورهمی در نظر گرفت، اما به طور معمول بردگیم دورهمی بین 15 دقیقه الی 60 دقیقه زمان میبرد.

اکثر بازی های دورهمی پر سروصدا هستن و دارای یک فضای مفرح و شاد می باشند و به ندرت پیش می آید که بازی تم رقابتی و جو سنگینی داشته باشد. بازی های دورهمی مبتنی بر مهارت های اجتماعی هستند لذا مکانیزم های کاربردی بازی های دورهمی بیشتر بر اساس توانایی های اجتماعی بازیکنان شکل می گیرند و مکانیزم های استراتژیکی در این سری از بازی ها کمتر به چشم می خورند. بازی های دورهمی به طور معمول دارای تم های زیر هستند:

  • معمایی –جاسوسی- نقش مخفی ( Mystery / Secret Identity)
  • اقتصادی – تجاری ( Economic )
  • قرون وسطایی (Medieval)
  • همکاری مشترک (Co-operative )
  • بازی کارتی (Deck Building)

در بازی های رومیزی دورهمی شاهد حضور چشمگیر عنصر شانس در تمام مراحل بازی هستیم. بردگیم دورهمی دارای مکانیزم های متعدد و جذابی می باشد که نتایج بازی را غیر قابل پیش بینی می کند. از جمله مکانیزم های انواع بازی های رومیری دورهمی می توان موارد زیر را نام برد:

  • تاس ریختن ( Dice Rolling)
  • نقش آفرینی (Role Playing )
  • قصه گویی ( Story telling )
  • مذاکره (Negotiation)
  • مبادله و تجارت (Trading /Commodity speculation)
  • همکاری (Cooperative)
  • زبردستی (Dexterity)
  • نقاشی ( Drawing and painting )
  • حافظه ( Memory)
  • ریسک پذیری ( Push- Your- Luck)
  • رای گیری ( Voting )
  • بازی بدون نوبت (َAction Selecting Simultaneous)
  • جمع آوری عناصر با ارزش (Hand Management)
  • بلوف زنی (Bluffing )
  • انتخاب (Drafting)

از بهترین انواع بازی فکری دورهمی که لحظات شادی را برای شما به ارمغان می آورند می توان بازی های زیر را نام برد:

  • بازی کارتی کدنیمز ( Codenames)
  • بازی رومیزی استوژیت (Dixit )
  • بازی اسپلندور (Splendor)
  • بازی کودتا (Coup)
  • بازی کارتی مافیا (Mafia)
  • بازی رومیزی مونوپولی ( Monopoly)
  • بازی سنچری جاده ابریشم ( Century Spice to Road)
  • بازی اولون (Avalon)
  • بازی زیرخاکی ( Dead Man’s Draw)

آموزشی ( Educational Game)

تمامی بازی های فکری رومیزی جنبه ی آموزشی دارند و نمی توان مزایای بازی های فکری را به هیچ عنوان نادیده گرفت. هر یک با توجه به سبک و مکانیزم هایی که دارد گوشه ای از مهارت های شناختی و زندگی را به بازیکنان آموزش می دهد و یا باعث توسعه مهارت های فردی بازیکنان می شود.اما بازی های فکری آموزشی با هدف آموزش مستقیم و یا تقویت یک مهارت خاص طراحی می شوند و به طور معمول مخاطب آنها رده ی سنی کودکان و نوجوانان می باشند.

آموزش غیر مستقیم از طریق بازی یکی از موثرترین روش ها برای آموزش مفاهیم مختلف به کودکان می باشد، ضمن آنکه بازی های فکری آموزشی باعث تشویق کودکان به یادگیری می شوند.
بازی های آموزشی در سبک ها و تم های مختلف با هدف آموزش و پرورش مهارت های زیر طراحی می شوند، البته اهداف آموزشی این رده از بازی های رومیزی با توجه به رده ی سنی بازیکنان متفاوت می شود.

  • آشنایی با حروف الفبا
  • آشنایی با مفاهیم ابتدایی ریاضی
  • محاسبات ذهنی ریاضی
  • آشنایی با مفاهیم ابتدایی همانند شناخت رنگها، حیوانات ، اشیا و…..
  • شمارش اعداد
  • مهارت های زبانی و گفتاری
  • پرورش خلاقیت و نوآوری
  • مهارت های اجتماعی ( یادگیری مشارکت، کارگروهی و تیمی)
  • رشد و پرورش مهارت های شناختی ( اندیشیدن، تصمیم گیری، برنامه ریزی و مهارت حل مسئله و ….)
  • پردازش سریع اطلاعات ( هماهنگی حرکات دست و چشم )
  • تقویت دقت و تمرکز
  • افزایش حافظه
  • یادگیری رقابت سالم

بازی های فکری- آموزشی ضمن مزایایی که در رابطه با یادگیری بازیکنان دارند، یک فضای صمیمانه را بین کودکان و نوجوانان و خانواده هایشان فراهم می کنند.
از بهترین انواع بازی های رومیزی آموزشی می توان موارد زیر را نام برد:

  • کیدیکو
  • تنگرام
  • دوجین
  • تیزبین
  • بزنگاه

بازی قلم کاغذی (Paper –pencil Game )

از گذشته تا کنون بازی های فکری با قلم و کاغذ از محبوب ترین سرگرمی ها بین خانواده ها بوده است. بازی های قلم کاغذی هیچ محدودیتی ندارند و در هر زمان و مکانی تنها با وجود قلم و کاغذ می توانید این بازی فکری مهیج را انجام دهید و برای ساعت ها سرگرم شوید.افراد در سنین و با توانایی های مختلف می توانند بازی های فکری قلم کاغذی را انجام دهند. بیشتر بازی های فکری با قلم و کاغذ از نوع دورهمی هستند و قابلیت این را دارند که با تعداد بالا در گروه های دوستانه و دورهمی های خانوادگی اجرا شوند.

در این دسته از بازی ها با توجه به نوع بازی مکانیزم های مختلفی استفاده می شود:

  • نوشتن و خواندن (Writing and Reading)
  • حافظه (Memory )
  • سرعت عمل و زبر دستی (Dexterity)
  • خلاقیت (Creativity )
  • تمرکز و دقت ( Concentration and Attention)
  • پیش بینی و ذهن خوانی (Prediction and Mind reading )

از محبوب ترین انواع بازی های فکری با کاغذی که از جمله خنده دارترین و مفرح ترین بازی ها هستند می توان موارد زیر را نام برد:

  • اسم فامیل
  • نقطه بازی
  • نقاشی نابینا
  • شاه دزد وزیر
  • دان کبیر
  • چشمک
  • دوز
  • اسم روی پیشانی
  • دست بازی روی کاغذ ( خط و دست )
  • اسم های بی نقطه ، یک نقطه و دو نقطه
  • بازی کی! کی؟ کجا ؟ چیکار می کرد؟

اگر ایده ای برای بازی های فکری با کاغذ و قلم دارید حتما با ما به اشتراک بگذارید.

سخن آخر

این نکته را در نظر داشته باشید که دسته بندی های زیادی بر اساس سبک و تم بازی، مکانیزم ها و عناصر بازی درنظر گرفته شده است. در این مطلب درباره ی رایج ترین آنها به طور کامل و جامع صحبت شد.
اگر برای اولین بار قصد دارید وارد دنیای بازی های رومیزی شوید، شناخت انواع بازی های رومیزی بسیار ضروری می باشد. بازی را انتخاب کنید که با خصوصیات شخصیتی و توانمندی ها و سلیقه شما متناسب باشد. سبک بازی و مکانیزم ها و ویژگی های آن را با توجه به شرایط و علاقه مندی خود بسنجید و انواع بازی های فکری را با یکدیگر مقایسه کنید و طبق معیارهای انتخابی خود به آنها نمره دهید، علاوه بر این می توانید از سایت بردگیم گیک اطلاعات مفیدی در رابطه با نوع، ژانر و مکانیزم بازی بدست آورید. در نهایت با یک انتخاب درست و بهینه از انجام بازی رومیزی در کنار دوستان و اعضای خانواده خود لذت ببرید.